SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ W KODNIU

HISTORIA OBRAZU

Kodeń leży na Podlasiu, we wschodniej części województwa lubelskiego, na terenie diecezji siedleckiej. Zalicza się do tzw. sanktuariów diecezjalnego, ale jego sława nie ogranicza się tylko do diecezji siedleckiej, czy nawet Podlasia, ale sięga znacznie dalej. Niegdyś Kodeń był drugim co do wielkości sanktuarium maryjnym w Polsce, a obecnie znajduje się na trzecim miejscu pod względem ilości pielgrzymów (po Jasnej Górze i Licheniu).



Kodeń - miasteczko założone przez Jana Sapiehę w roku 1511. W 1544 roku ukończono budowę kaplicy zamkowej p.w. Św. Ducha. Świadectwem dawnej świetności Kodnia są dziś jedynie kościoły: renesansowa bazylika św. Anny (jej budowę zakończono w r. 1640), gotycki kościół Śwętego Ducha (dawna kaplica zamkowa Sapiehów) i klasycystyczna kaplica św. Wawrzyńca na cmentarzu grzebalnym. Znajdujący się w ołtarzu głównym bazyliki cudowny obraz Matki Bożej Kodeńskiej od wieków przyciąga rzesze wiernych.

Dzieje obrazu Matki Bożej związane są z legendą sięgającą początków chrześcijaństwa. Według podania obraz kodeński jest malarską kopią figury wyrzeźbionej przez św. Łukasza. Statua ta znajduje się obecnie w Hiszpanii w miejscowości Gwadeluppe. Na polecenie papieża Grzegorza Wielkiego, kopię jej namalował benedyktyński opat św. Augustyn. Obraz nazwany został obrazem Matki Boskiej Gregoriańskiej lub z Gwadeluppe i pozostawał przez wieki w Rzymie.

Według podania przekazanego przez samych Sapiehów, a spopularyzowanego przez Zofię Kossak (Błogosławiona wina), w roku 1631 przybyły do Rzymu ciężko chory Mikołaj Sapieha - wojewoda litewski, właściciel Kodnia, zostaje cudownie uzdrowiony przed obrazem Matki Bożej Gregoriańskiej. Prosi zatem papieża o podarowanie obrazu, lecz spotyka się z odmową. Sapieha decyduje się więc na ryzykowny krok, przekupuje zakrystiana papieskiej kaplicy i pośpiesznie wywozi wykradziony obraz do Kodnia. Wśród bicia dzwonów, kilku armat, manifestacji ludzi 15 września 1631 roku Madonna Gregoriańska zwana odtąd Matką Kodeńską obejmuje w swe władanie Kodeń i całe Podlasie.

Obraz przedstawia Maryję w dostojnej, królewskiej szacie, trzymającą w lewej ręce Dzieciątko spowite w długą suknię. Wymiary obrazu: 128 x 223 centymetrów. Malowany jest techniką olejną na płótnie. Koronacja obrazu odbyła się 15 sierpnia 1723 roku (był to trzeci obraz koronowany w Polsce). Po rozbiorze Polski Kodeń dostał się pod rządy rosyjskie. W 1875 roku sanktuarium przeszło w ręce prawosławne, a obraz cudowny został wywieziony do klasztoru paulinów w Częstochowie.

W 1917 roku świątynia kodeńska powróciła do katolików, a zniszczoną wierzę odbudowano w roku 1925. Obraz z Częstochowy przewieziono najpierw do Warszawy, gdzie został odnowiony przez profesora Jana Rutkowskiego, a potem - do Siedlec, skąd 4 września 1927 uroczyście przeprowadzono go do Kodnia, który wówczas właśnie biskup siedlecki, Przeździecki wraz z obrazem przekazał oblatom. Dzięki nim kult Matki Bożej Kodeńskiej zaczął się odradzać, a ruch pielgrzymkowy stopniowo wzrastał.

W czasie II wojny światowej działalność oblatów w Kodniu została przyhamowana, ale zaraz po wycofaniu się Niemców zabrali się oni do naprawy szkód materialnych oraz do pracy na polu duchowym i duszpasterskim. Dziś podobnie jak dawniej przybywają do Matki Bożej Kodeńskiej rzesze pielgrzymów, by prosić Ją o pomoc w potrzebach i w szukaniu zjednoczenia z Bogiem i ludźmi, w tym także zjednoczenia chrześcijan.




MIKOŁAJ SAPIEHA

BŁOGOSŁAWIONA WINA

Zofia Kossak, Błogosławiona wina, Instytut Wydawniczy PAX, Wyd.XII, Warszawa 2004. Jest rok 1631. Wojewoda miński książę Mikołaj Sapieha - cudownie uzdrowiony w Rzymie - zabiera z soba obraz Madonny.

Papież Urban VIII wyklina porywacza. Przemiana magnata-gwałtownika w pokutnika-pielgrzyma, dzieki czemu Matka Boska Kodeńska do dziś słynie cudami.

Zdarzenie historyczne: jest rok 1631 - cudownie uzdrowiony w Rzymie wojewoda miński książę Mikołaj Sapieha z iście kmicicową fantazją zabiera obraz Madonny Gregoriańskiej, aby u siebie, w Polsce, dziękować Jej co dzień. "Rapt" straszliwy.

Na podstawie strony:
http://www.zofiakossak.pl/publikacje/?nzw=info&nr=21